Uczenie przez doświadczenie Erasmus+
W kwietniu 2026 roku zrealizowano cykl międzynarodowych szkoleń w ramach projektu Erasmus+ (nr 2025-1-LT01-KA121-ADU-000309856), koordynowanego przez Centrum Usług Edukacyjnych i Sportowych Rejonu Radviliškis we współpracy z partnerami: Centrum Edukacji w Joniškis, Centrum Edukacji Dorosłych i Młodzieży w Pakruojis oraz Biblioteką Publiczną Rejonu Radviliškis.
Na zaproszenie partnerów w działaniach projektowych udział wziął nasz ekspert z Polski – Michał Przybyła, multidyscyplinarny artysta, edukator i facylitator. Specjalizuje się on w metodach uczenia się przez doświadczenie, pracy z ciałem i ruchem oraz tworzeniu inkluzywnych przestrzeni edukacyjnych, dostępnych dla różnorodnych grup odbiorców, w tym osób z niepełnosprawnościami.
Szkolenia pt. „Uczenie się przez doświadczenie: skuteczne metody w edukacji dorosłych” zostały przeprowadzone w trzech litewskich ośrodkach: w Radviliškis, Pakruojis oraz Joniškis. Ich głównym celem było wzmacnianie kompetencji andragogicznych osób pracujących w sektorze edukacji dorosłych oraz rozwijanie nowoczesnych, angażujących metod pracy edukacyjnej.
Program warsztatów miał charakter intensywnie praktyczny i opierał się na aktywnym udziale uczestników. Połączono elementy wiedzy teoretycznej z doświadczeniem, refleksją oraz pracą w grupie. Uczestnicy mieli okazję:
-poznawać i testować metody uczenia się przez doświadczenie (experiential learning),
-rozwijać umiejętności tworzenia bezpiecznego i inkluzywnego środowiska uczenia się,
-pracować z modelami refleksji i świadomego uczenia się,
-wzmacniać kompetencje komunikacyjne i facylitacyjne,
doświadczać roli ciała, ruchu i zaangażowania emocjonalnego w procesie edukacyjnym.
Szczególną wartością szkoleń była ich interaktywna forma – uczestnicy nie tylko zdobywali wiedzę, ale również uczyli się poprzez działanie, współpracę i wymianę doświadczeń. Takie podejście sprzyja głębszemu przyswajaniu treści oraz budowaniu relacji i poczucia wspólnoty w grupie.
Szkolenia spotkały się z bardzo pozytywnym odbiorem uczestników, którzy podkreślali ich praktyczny charakter, inspirującą atmosferę oraz możliwość poznania nowych metod pracy, możliwych do bezpośredniego zastosowania w ich codziennej działalności edukacyjnej.
Realizacja działań projektowych po raz kolejny pokazała, jak istotną rolę w rozwoju nowoczesnej edukacji dorosłych odgrywa współpraca międzynarodowa. Wymiana doświadczeń, dobrych praktyk oraz różnorodnych perspektyw pozwala nie tylko podnosić jakość działań edukacyjnych, ale również budować trwałe relacje partnerskie między instytucjami.
Kilka słów od prowadzącego:
„Przeprowadziłem cykl trzech szkoleń w trzech różnych miastach na Litwie – w Radviliškis, Pakruojis oraz Joniškis – we współpracy z lokalnymi ośrodkami edukacyjnymi działającymi na rzecz społeczności lokalnych i edukacji dorosłych. Każde ze spotkań miało charakter warsztatowy i opierało się na autorskim programie szkoleniowym poświęconym facylitacji, komunikacji oraz uczeniu się poprzez doświadczenie. Szczególnie wartościowe było dla mnie to, że wszystkie trzy grupy były bardzo różnorodne. Uczestniczyły w nich zarówno osoby pracujące w obszarze edukacji, animacji społecznej i organizacji działań dla dorosłych, jak również dorośli uczestnicy zajęć prowadzonych przez te instytucje. Dzięki temu w jednej przestrzeni spotykały się osoby projektujące procesy edukacyjne oraz osoby, które na co dzień z tych procesów korzystają. Taka perspektywa wzbogacała rozmowę, ponieważ możliwe było konfrontowanie założeń edukatorów z realnymi potrzebami i doświadczeniami uczestników. Podczas szkoleń realizowałem przygotowany wcześniej scenariusz oparty na metodach aktywnych, refleksji oraz praktycznym doświadczaniu procesu uczenia się. Poruszaliśmy między innymi temat różnicy pomiędzy rolą nauczyciela a rolą facylitatora. Zwracałem uwagę, że w pracy z osobami dorosłymi osoba prowadząca nie musi być wyłącznie ekspertem przekazującym wiedzę, ale może pełnić rolę osoby tworzącej warunki do wspólnego uczenia się, wymiany doświadczeń i budowania zaangażowania w grupie. Istotnym elementem spotkań było także tworzenie bezpiecznej przestrzeni do nauki i współpracy. Rozmawialiśmy o znaczeniu kontraktu grupowego, wspólnych zasad pracy, wzajemnego szacunku, prawa do obserwowania bez konieczności aktywnego udziału w każdej aktywności oraz o tym, jak budować atmosferę zaufania. Podkreślałem, że dorośli uczą się najskuteczniej wtedy, gdy czują się traktowani podmiotowo, mają przestrzeń do wyrażania własnych opinii oraz mogą odwoływać się do własnych doświadczeń. Jednym z głównych założeń całego cyklu było pokazanie, że w edukacji dorosłych często większe znaczenie ma jak uczymy niż czego uczymy. Oznacza to, że sama treść nie wystarcza, jeśli nie towarzyszy jej odpowiednio zaprojektowany proces angażujący uczestników. Dlatego pracowaliśmy warsztatowo, wykorzystując ćwiczenia komunikacyjne, zadania ruchowe, działania oparte na współpracy oraz narzędzia refleksyjne. Uczestnicy mogli doświadczać metod „od środka”, a następnie analizować je z perspektywy osoby prowadzącej. W programie znalazły się również zadania kreatywne związane z projektowaniem własnych inicjatyw edukacyjnych. Uczestnicy pracowali w małych grupach nad tworzeniem pomysłów na doświadczenia edukacyjne dla dorosłych, łącząc własne praktyki z poznanymi podczas szkolenia narzędziami. Dzięki temu szkolenie nie ograniczało się do inspiracji, ale prowadziło do konkretnych rozwiązań możliwych do wdrożenia w lokalnych instytucjach. Największym wyzwaniem organizacyjnym podczas wszystkich trzech szkoleń była bariera językowa. Język angielski nie był językiem, którym uczestnicy posługiwali się swobodnie, dlatego każde spotkanie wymagało wsparcia osoby tłumaczącej. Nie były to jednak osoby zawodowo zajmujące się tłumaczeniami, co czasami powodowało uproszczenia przekazu, gubienie niuansów lub chwilowe nieporozumienia dotyczące poleceń. Wymagało to ode mnie dużej elastyczności, uważności oraz dostosowywania sposobu prowadzenia pracy – upraszczania komunikatów, większego oparcia na demonstracji, ruchu, przykładzie i pracy wizualnej. Mimo tych trudności wszystkie trzy szkolenia przebiegły w atmosferze otwartości i zaangażowania. Uczestnicy chętnie dzielili się swoimi doświadczeniami, aktywnie brali udział w ćwiczeniach i z dużą ciekawością podchodzili do metod opartych na uczeniu się poprzez doświadczenie. Dla mnie był to również cenny proces pokazujący, że dobrze zaprojektowane działania warsztatowe mogą skutecznie działać ponad barierami językowymi i kulturowymi, jeśli opierają się na relacji, jasnej strukturze oraz aktywnym udziale uczestników.”
Szczególne podziękowania kierujemy do Michała Przybyły za podzielenie się swoją wiedzą, doświadczeniem oraz za stworzenie inspirującej i otwartej przestrzeni do wspólnej pracy i uczenia się.
Dziękujemy wszystkim partnerom za współpracę oraz zaangażowanie w realizację projektu.
